٪۸۵ تخفیفنسخه الکترونیکیتاریخ ادبیات ترکی مصور (جلد اول)
Resimli Türk Edebiyati - Birinci Cilt
نویسنده: نهاد سامی بنارلی
مترجم: دکتر بهروز بیک بابائی
ناشر: انتشارات اوغوزخان
ادبیات هر ملت، آینه‌ای از تاریخ، جهان‌بینی، باورها و تجربه‌های فرهنگی آن ملت است. برای شناخت ریشه‌های ادبیات ترکی، باید به روزگاری بازگشت که روایت‌های شفاهی، حماسه‌ها و اسطوره‌ها، حافظه تاریخی و فرهنگی ترکان را شکل می‌دادند و سپس نخستین آثار مکتوب، این میراث را برای نسل‌های آینده ثبت کردند. کتاب حاضر، بر پایه اثر پژوهشی نهاد سامی بنارلی، خواننده را با گستره‌ای از تاریخ و فرهنگ ترکان باستان آشنا می‌کند؛ از حماسه‌های آفرینش، اوغوز خاقان، آلپ ار تونگا، بوزقورد و ارگنه‌قون تا اشعار نخستین، کتیبه‌های گؤکتورک و آثار ادبی دوره اویغور. این اثر با بهره‌گیری از تصاویر، نمونه‌های ادبی و بررسی زمینه‌های تاریخی، اجتماعی، زبانی و هنری، دریچه‌ای به شناخت میراث ادبی ترکان می‌گشاید.
درباره کتاب تاریخ ادبیات ترکی مصور (جلد اول)
کتاب «تاریخ ادبیات ترکی مصوّر»، تألیف نهاد سامی بنارلی، از آثار شناخته‌شده در زمینه تاریخ ادبیات ترکی است که با رویکردی تاریخی، فرهنگی و ادبی، سیر شکل‌گیری و تحول میراث ادبی ترکان را بررسی می‌کند. جلد نخست این مجموعه به ادبیات باستانی ترکان اختصاص دارد و با پرداختن به سنت‌های شفاهی و نخستین آثار مکتوب، تصویری از ریشه‌های ادبی، فکری و هنری این فرهنگ ارائه می‌دهد. ترجمه و تألیف فارسی این جلد را دکتر بهروز بیک‌بابایی، عضو هیئت علمی دانشگاه علامه طباطبائی، با افزودن مطالبی از منابع دیگر و توجه به نیازهای مخاطب فارسی‌زبان فراهم کرده است. کتاب در سه بخش اصلی تنظیم شده است. بخش نخست، مقدمه‌ای بر تاریخ ترکان پیش از اسلام است. در این بخش، موضوعاتی همچون نام ترک، دولت‌ها و سلسله‌های نخستین، هون‌ها، گؤکتورک‌ها و اوغوزها و اویغورها بررسی می‌شوند. همچنین، نویسنده به ریشه‌های زبان ترکی و شواهد مربوط به مراحل اولیه تحول آن می‌پردازد. این مباحث زمینه تاریخی و زبانی لازم را برای درک آثار ادبی و سنت‌های فرهنگی دوره‌های بعد فراهم می‌کنند. بخش دوم به ادبیات شفاهی و دوره حماسی اختصاص دارد. در این قسمت، حماسه نه‌فقط نوعی روایت ادبی، بلکه بازتابی از باورها، ارزش‌ها، خاطرات جمعی و تجربه‌های تاریخی جوامع معرفی می‌شود. نویسنده ضمن بررسی اهمیت حماسه در شکل‌گیری فرهنگ و هنر، به حماسه‌های آفرینش، آلپ ار تونگا، شو، اوغوز خاقان، آتیلا، گؤکتورک، بوزقورد، ارگنه‌قون و روایت‌های مربوط به اویغورها می‌پردازد. همچنین، عناصر نمادین این سنت‌ها، از جمله نور، درخت، گرگ، زن، اسب، موسیقی و قوپوز، بررسی می‌شوند. بخش دیگری از این فصل به نخستین شاعران، شیوه اجرای شعر، مناسبت‌های آیینی و ویژگی‌های آوایی و ادبی اشعار کهن اختصاص دارد. بخش سوم، ادبیات مکتوب ترکان باستان را بررسی می‌کند. در این بخش، نخستین شواهد نوشتاری، کتیبه‌های ینیسئی، سنگ‌نوشته‌های گؤکتورک و آثار مکتوب دوره اویغور معرفی می‌شوند. الفبای گؤکتورک، محتوای تاریخی و ادبی کتیبه‌ها و نقش شخصیت‌هایی چون بیلگه تونیوقوق و یوللوغ تیگین از موضوعات مهم این بخش هستند. نویسنده همچنین تحول نظام‌های نوشتاری و آثار ادبی مرتبط با سنت‌های دینی مانی و بودایی در دوره اویغور را بررسی می‌کند. یکی از ویژگی‌های کتاب، توجه به پیوند میان ادبیات و زمینه‌های تاریخی، اجتماعی، جغرافیایی و زیبایی‌شناختی آن است. روش پژوهش نویسنده بر بررسی تاریخی تحول پدیده‌های ادبی، مطالعه تطبیقی و گردآوری اطلاعات از منابع متعدد استوار است. تصاویر و نمونه‌های متنی نیز به روشن‌تر شدن مباحث کمک می‌کنند. در نسخه فارسی، اشعار ترکی افزون بر خط لاتین، با شیوه‌ای نزدیک به رسم‌الخط رایج ترکی در ایران نیز ارائه شده‌اند و ترجمه فارسی آن‌ها در اختیار خواننده قرار گرفته است. این شیوه، با هدف تسهیل خواندن متون و نزدیک‌تر کردن مخاطب فارسی‌زبان به میراث ادبی ترکی انتخاب شده است. در مجموع، این جلد مقدمه‌ای گسترده بر شناخت ادبیات باستانی ترکان و پیوندهای آن با تاریخ، زبان، اسطوره، آیین و هنر است و می‌تواند برای دانشجویان، پژوهشگران و علاقه‌مندان تاریخ ادبیات، زبان‌شناسی و مطالعات فرهنگی منبعی سودمند باشد.
