٪۸۵ تخفیفنسخه الکترونیکیتاریخ ادبیات ترکی مصور
جلد نهم (قرن نوزدهم )
نویسنده: نهاد سامی بنارلی
مترجم: دکتر بهروز بیک بابائی
ناشر: انتشارات اوغوزخان
قرن نوزدهم، دوره‌ای تعیین‌کننده در تاریخ ادبیات ترکی است؛ روزگاری که آشنایی با فرهنگ اروپا، اصلاحات تنظیمات و گسترش مطبوعات، افق‌های تازه‌ای پیش روی نویسندگان و شاعران گشود. نهاد سامی بنارلی در جلد نهم «تاریخ ادبیات ترکی مصوّر»، سیر این دگرگونی‌ها را از تداوم ادبیات دیوانی و سنت‌های مردمی تا شکل‌گیری ادبیات جدید، رمان، داستان، نمایشنامه و مکتب ثروت فنون دنبال می‌کند. چهره‌هایی چون نامق کمال، ضیاء پاشا، عبدالحق حامد طرخان، توفیق فکرت و خالد ضیاء در کنار جریان‌های بومی‌سازی و ملی‌گرایی معرفی می‌شوند. این اثر با پیوند دادن ادبیات به تاریخ و جامعه، تصویری روشن از یکی از مهم‌ترین دوره‌های تحول فرهنگی ترکان به دست می‌دهد.
درباره کتاب تاریخ ادبیات ترکی مصور
کتاب «تاریخ ادبیات ترکی مصوّر»، جلد نهم، تألیف نهاد سامی بنارلی و ترجمه بهروز بیک‌بابائی، به بررسی تحولات ادبیات ترکی در قرن نوزدهم میلادی می‌پردازد؛ دوره‌ای که با آشنایی گسترده‌تر با تمدن غرب، اصلاحات سیاسی و اجتماعی، گسترش آموزش جدید و ظهور جریان‌های ادبی تازه همراه بود. نویسنده در این اثر، ادبیات را جدا از بستر تاریخی و فرهنگی آن بررسی نمی‌کند، بلکه شکل‌گیری و دگرگونی آثار را در پیوند با تحولات جامعه عثمانی و دیگر مناطق ترک‌زبان نشان می‌دهد. کتاب با بررسی آشنایی عثمانی‌ها با فرهنگ اروپا و روند تغییرات تمدنی آغاز می‌شود. اصلاحات دوره تنظیمات، گسترش نهادهای آموزشی و علمی، فعالیت روشنفکران و دیپلمات‌ها و پیدایش روزنامه‌نگاری جدید، از عوامل مؤثر در دگرگونی فضای فکری و فرهنگی این دوره‌اند. روزنامه‌ها و نشریات، علاوه بر انتشار اخبار، زمینه‌ای تازه برای انتقال اندیشه‌ها و شکل‌گیری زبان و نثر جدید فراهم کردند. در این میان، چهره‌هایی چون مصطفی رشید پاشا، علی پاشا و فؤاد پاشا و نیز معلمان، مترجمان و نویسندگان در معرفی دانش و فرهنگ غربی نقش داشتند. بخش دیگری از کتاب به جریان‌های ادبی ترکی در نیمه نخست قرن نوزدهم می‌پردازد. در این دوره، ادبیات دیوانی همچنان به حیات خود ادامه می‌دهد، اما گرایش به زبان ساده‌تر و بومی‌سازی بیان ادبی نیز تقویت می‌شود. ادبیات عامه، نمایش‌های سنتی، حماسه‌ها و شعر شاعران ساز و عاشیق، در کنار آثار شاعران کلاسیک، بخشی از میراث ادبی این عصر را تشکیل می‌دهند. نویسنده همچنین به شاعران زن و نقش آنان در گسترش حضور زنان در عرصه ادبیات توجه می‌کند. محور مهم کتاب، ادبیات دوره تنظیمات و چهره‌هایی است که در شکل‌گیری ادبیات جدید ترکی نقش داشتند. شناسی، ضیاء پاشا و نامق کمال از شخصیت‌های برجسته این جریان‌اند. نامق کمال با تأکید بر مفاهیمی چون وطن، آزادی، هویت ملی و زبان ملی، جایگاهی مهم در تحول اندیشه و ادبیات ترکی دارد. آثار نمایشی، رمان‌ها، نوشته‌های انتقادی و تاریخی او نشان می‌دهند که ادبیات چگونه به عرصه‌ای برای بیان مسائل اجتماعی و سیاسی تبدیل شد. در ادامه، نویسنده به رجائیزاده اکرم، عبدالحق حامد طرخان و سامی پاشازاده سزائی می‌پردازد که در گسترش شیوه‌های جدید شعر، نثر و نمایشنامه‌نویسی سهم داشتند. در بخش‌های بعدی، کتاب جریان‌های ادبی دوره تنظیمات، جدال میان سنت و نوگرایی، رشد رمان و داستان، توسعه تئاتر و نقش زنان نویسنده را بررسی می‌کند. سپس به مکتب «ثروت فنون» می‌رسد؛ جریانی که با تأثیرپذیری از ادبیات اروپایی، به‌ویژه ادبیات فرانسه، در شعر و نثر رویکردهای تازه‌ای پدید آورد. توفیق فکرت در شعر و خالد ضیاء در رمان و داستان از چهره‌های برجسته این دوره‌اند. سرانجام، کتاب به پیشگامان ملی‌گرایی و مطالعات ترکشناسی می‌پردازد و پیوند ادبیات با زبان، هویت و فرهنگ ملی را برجسته می‌سازد. در مجموع، این جلد تصویری گسترده از ادبیات ترکی قرن نوزدهم ارائه می‌دهد؛ عصری که در آن سنت‌های ادبی گذشته با الگوهای تازه اروپایی روبه‌رو شدند و زمینه تحول شعر، نثر، رمان، نمایشنامه و روزنامه‌نگاری جدید را فراهم کردند.
